luty-marzec 2001

strona 1 z 1


13 lutego odbyto się uroczyste przekazanie Instytutowi Fizyki Uniwersytetu Opolskiego daru Fundacji Aleksandra von Humboldta - teleskopu Meade 12'' i kamery CCD

Bliżej Słońca

Przekazanie teleskopu Instytutowi Fizyki UO. Rektor UO prof. Stanisław S. Nicieja z Rolfem Papenbergiem, konsulem RFN w Opolu.

     Wśród zaproszonych gości znaleźli się m.in. Rolf Papenberg, konsul Republiki Federalnej Niemiec, przedstawiciele mniejszości niemieckiej na Opolszczyźnie, Jerzy Skubis, prorektor ds. nauki na Politechnice Opolskiej. Z powodu choroby nie pojawił się Andrzej Woszczyk, prezes Polskiego Towarzystwa Astronomicznego, profesor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Do Opola przesłał jednak list, w którym opolskiej fizyce życzył sukcesów badawczych.

     Rektor Uniwersytetu Opolskiego prof. Stanisław Sławomir Nicieja dziękując Fundacji Aleksandra von Humboldta za dar powiedział, że przekazywanie darów uczelniom to piękny zwyczaj, z którym zetknął się m.in. na Uniwersytecie w Cambridge. To tam właśnie w kilkunastu budynkach zgromadzone są dary absolwentów uczelni.

    - Na Uniwersytet Opolski powoli wkracza tradycja obdarowywania. Otrzymaliśmy już dary w postaci rzeźb i obrazów, a teraz będziemy mieć teleskop, za który gorąco dziękuję Fundacji Humboldta.

    Rolf Papenberg podkreślił, że miejsce Opola na mapie świata będzie jeszcze bardziej wyraziste dzięki obecności teleskopu na Uniwersytecie Opolskim.

    - Dar ten będzie łączył przyjaciół z Opola z przyjaciółmi z Niemiec - powiedział.

     Rolf Papenberg przypomniał, że Fundacja Aleksandra von Humboldta jest fundacją rządu niemieckiego, która rocznie finansuje 600 stypendiów badawczych dla doktorantów. 8 osób z województwa opolskiego prowadziło badania naukowe w ramach stypendiów Fundacji.

     Prof. Tadeusz Górecki, dyrektor Instytutu Fizyki UO podziękował prof. Józefowi Musielokowi, prorektorowi ds. nauki i współpracy z zagranicą za starania związane z pozyskiwaniem daru l zapowiedział, że dołoży starań, by teleskop jak najszybciej znalazł się w użyciu. Docelowo stanie on na szczycie nowego akademika, a do tego czasu znajdować się będzie na tarasie Instytutu Fizyki.

     W trakcie uroczystości prof. Bolesław Grabowski z Instytutu Fizyki przedstawił historię teleskopów, począwszy od czasów Galileusza. Goście zapoznani zostali także z działaniem teleskopu - mgr Andrzej Czaiński nakierowywał teleskop na Słońce i inne obiekty astronomiczne. Obraz widoczny był na ekranie komputera.





BEZ




Nowoczesny podgląd nieba

      Takiego nowoczesnego teleskopu do obserwowania nieba nasza uczelnia jak dotąd nie posiadała. Teleskop MEADE 12 LX 200 typ Schmidta-Casegraina oraz sprzężona z nim kamera CCD to dar Fundacji im. Humboldta dla Uniwersytetu Opolskiego.

     Jak mówi Andrzej Czaiński, pracownik Instytutu Fizyki, który sprawuje nad teleskopem pieczę, dar ów jest bardzo nowoczesny:

     - W taki sprzęt wyposażane są średniej wielkości uniwersytety amerykańskie i na ogół ich zastosowanie dobrze sprawdza się w dydaktyce. Takie też będzie główne zastosowanie naszego teleskopu.

     Na razie teleskop nie jest używany, bo w dawnym obserwatorium trwa remont, docelowo urządzenie stanie w nowym obserwatorium, które mieścić się będzie na szczycie budowanego akademika.

     Tymczasem więc wypada "zaocznie" cieszyć się walorami teleskopu MEADE 12 LX 200.

     - Nie wychodząc z pomieszczenia można komputerowo nakierować teleskop na dowolny obiekt znajdujący się poza horyzontem - mówi Andrzej Czaiński. - W ten sposób można np. prowadzić przeglądy nieba w poszukiwaniu supernowych albo tez prowadzić obserwacje fotometryczne lub spektroskopowe wielu gwiazd, co stanie się możliwe po zakupieniu spektroskopu i fotometru.

     Inną ciekawa właściwością teleskopu Jest możliwość siedzenia przelatujących satelitów z jednoczesnym wykonywaniem zdjęć.

     - Stacje kosmiczne ISS i MIR są widoczne z ziemi i maja wielkość kątowa taka jak planety.

     Komputer sterujący teleskopem będzie podłączony do Internetu - dzięki temu możliwe będzie umieszczenie wykonywanych zdjęć natychmiast na stronie WWW. Kamera CCD, umieszczona w ognisku teleskopu, pozwoli z kolei na wykonywanie zdjęć przy czasie naświetlania od kilku sekund do godziny. Dzięki swoim cechom kamera CCD pozwala na "odjęcie" tła nieba (co jest ważne w środowisku miejskim), a istniejące oprogramowanie umożliwia m.in. pomiar jasności gwiazd, wyznaczenie ich położenia.

     Jak mówi Andrzej Czaiński, posiadanie tak nowoczesnego sprzętu pozwoli na współpracę z innymi obserwatoriami.

     - Istnieje już bowiem sieć małych teleskopów pracujących wspólnie i połączonych przez internet. W przyszłości chcielibyśmy do tej sieci się podłączyć - mówi Andrzej Czaiński.





Beata Zaremba